Internationale uitwisseling over beweiding bij melkrobots

Op 10 februari kwamen in Brussel praktijk, wetenschap en beleid uit acht landen bij elkaar binnen het project Grazing4AgroEcology De centrale vraag: hoe kan beleid beweiding beter ondersteunen?

Vanuit Nederland brachten we een herkenbaar knelpunt in: de controle op weidegang bij robotbedrijven. Binnen Robot & Weiden is in de factsheet eerder al beschreven dat dit in de praktijk een belangrijke belemmering kan zijn.

Het knelpunt in de praktijk

Op robotbedrijven staan de staldeuren meestal open. Koeien kiezen zelf wanneer ze naar binnen of buiten gaan. Dat past bij vrijwillige weidegang en bij het idee dat de koe zelf kan sturen.

Maar bij controle op weidemelk gaat het vaak om een momentopname. Als op dat moment relatief veel koeien binnen zijn (bijvoorbeeld door warm weer, regen of het natuurlijke ritme van de koppel) kan dat negatief uitpakken.

Hier zit de kern: regels en controles sluiten niet altijd aan bij hoe robotbedrijven beweiden. Daardoor kan regelgeving onbedoeld een drempel vormen.

Wat kwam er aan oplossingen op tafel?

1. Techniek inzetten

• Halsbanden die registreren wanneer een koe naar binnen en buiten gaat;
• Selectiepoorten die automatisch de in- en uitloop vastleggen.

Hiermee kun je per koe aantonen hoeveel ze buiten is geweest. Dat geeft duidelijkheid, maar vraagt wel een investering. Beleid kan dit ondersteunen door zulke registratiesystemen in te zetten als officieel controlemiddel. Daarnaast kan financiële ondersteuning de drempel voor aanschaf verlagen.

2. Sturen via voer

• Zorgen voor smakelijk en voldoende gras buiten;
• Minder voeren in de stal;
• Eventueel krachtvoer buiten verstrekken.

Dit is niet altijd eenvoudig, maar ligt grotendeels in eigen hand en helpt om koeien meer naar buiten te krijgen. Tegelijk werd benoemd dat beleid ruimte moet bieden aan verschillende managementstrategieën, zolang het doel (voldoende weidegang) wordt gehaald.

3. Andere manier van meten

Er werd ook gesproken over andere beleidsindicatoren, bijvoorbeeld kijken naar de verhouding tussen het voeren van producten die ook door mensen gegeten zouden kunnen worden ten opzichte van de producten die de koe zelf produceert. Hoe meer gras in het rantsoen, hoe gunstiger die verhouding. Door grasgebruik en weidegang in bredere duurzaamheidsindicatoren mee te nemen, kan beleid beweiding indirect belonen in plaats van alleen op uren te controleren.

4. “Volg de koe”

Een andere gedachte: laat de deur een vastgesteld aantal uren open en laat de koe zelf beslissen. Dat past bij dierenwelzijn en keuzevrijheid. Beleid kan deze vorm van vrijwillige weidegang expliciet erkennen binnen bestaande kaders. Er werd wel opgemerkt dat dit niet automatisch betekent dat andere doelen, zoals biodiversiteit, ook worden gehaald als koeien ervoor kiezen binnen te blijven.

5. Meer vertrouwen en maatwerk

Een punt dat meerdere keren terugkwam: meer vertrouwen in de veehouder en minder nadruk op controle op één moment. Ruimte voor maatwerk per bedrijf werd breed als belangrijk gezien. Concreet betekent dit: sturen op resultaten over een langere periode.

Wat betekent dit voor Robot & Weiden?
De discussie in Brussel bevestigde wat we binnen Robot & Weiden al zien:

• Technisch is er veel mogelijk.
• Voor robotbedrijven die willen weiden is flexibiliteit in regelgeving belangrijk.

Het antwoord op de centrale vraag is daarmee helder: beleid kan beweiding beter ondersteunen door controles aan te passen, digitale monitoring in te zetten, grasgebruik breder te waarderen en meer ruimte te bieden voor maatwerk. De inzichten uit deze internationale uitwisseling nemen we mee in het vervolg van het project. Zo blijven we werken aan oplossingen die passen bij de praktijk op het erf.